Mezuniyet balolarına katılmak mecburi mi?

Hafta içi telefonum çaldı; ekrana baktığımda arayan uzun süredir görüşmediğim ortaokuldan bir arkadaşım idi. Hemen açtım; kısa bir hâl hatır sormadan sonra arkadaşım hemen mevzuya girdi. “Ekremciğim; kızım bu sene ilköğretim sekizinci sınıftan mezun oluyor. Çok sevinçliyiz. Fakat okul idaresinin hazırladığı yıl sonu mezuniyet balosu sevincimizin üzerine limon sıktı.” Çocukluk arkadaşım hiç soluk almadan, araya bile girmeme müsaade etmeden derdini anlatmaya devam etti. “Ekrem, okul idaresi 5 yıldızlı bir otelin salonunu balo için ayarlamış. Ayrıca her kız öğrenci ve erkek öğrenciye balo kıyafeti ile gelmeleri yönünde baskıcı bir telkinde bulunuluyor. Biz Anadolu insanıyız. Bizim örf, adet ve geleneklerimize göre böyle Amerikan filmlerindeki gibi kız ve erkeklerin alkollü içecekler alıp, dans ettikleri bir mezuniyet balosu uygun değildir. Üstelik bu benim dayatmam da değil. Kızım da böyle bir mezuniyet balosuna katılmak istemiyor. İlk aklıma gelen ‘Alo 147’yi arayıp okul idaresini şikâyet etmek oldu. Fakat biraz düşündükten sonra bir de sana danışmak aklıma geldi. Sen ki eğitim konusunda yazılar yazıyorsun. Haydi bakalım şimdi de çocukluk arkadaşının bu sorununa bir çare bul.”

Arkadaşım sorunu hemencecik çözmem, hatta okul idaresi bu konuda haksızdır; MEB’in şu, şu, şu kanun ve yönetmeliklerine göre bu yıl sonu mezuniyet balosu yapılamaz; hükmünü vermemi bekliyordu. Fakat ben öncelikle bu cevabı vermedim; veremedim. Çünkü MEB’in kanun ve yönetmeliklerine baktığımızda yıl sonu mezuniyet balosu yapılır veya yapılamaz gibi bir ifadeye yer verilmemiştir. Cevap olarak öncelikle arkadaşıma bu mezuniyet balosuna katılımın mecburi olamayacağını, gönüllülük esasına dayalı bir program olabileceğini söyledim. Arkadaşım sözümü bitirmeden, “Mecburi değil fakat okul idaresi tarafından her öğrencinin katılması yönünde baskı yapılıyor. Şimdi kızım katılmaz ise idare ve bazı öğretmenleri tarafından farklı yaptırımlarla cezalandırılacak. En azından psikolojik baskı bile onun moralini bozacak. Bir tarafta SBS ile uğraşırken bir de bu mezuniyet balosu işin tuzu biberi oldu.” dedi.

Arkadaşım ile telefonda bir süre daha konuştuk. Ben arkadaşımın sorununa çözüm üretemesem de karşılıklı konuşmamızdan bir nebze de olsa rahatladı. Derdini paylaşmak, en azından bunun yanlış bir uygulama olduğunu haykırmak, çözüm üretemesem de haklı olduğunu ifade etmem onu şimdilik biraz sakinleştirdi.

Şubat 2005 tarih ve 2569 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayınlanan “MEB Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği” okulların kurum dışarısında etkinlikler yapmasına müsaade ediyor. İlkokul, ortaokul ve lise öğrenimini tamamlayan öğrencilerin bu sevinçlerini hazırladıkları bir programla kutlamalarına hiç kimsenin bir itirazı olamaz. Kanun ve yönetmeliklerde de böyle bir yasaklama yok. Fakat yukarıdaki olayda da görüldüğü gibi velilerin ve öğrencilerin çekincesi; örf, adet ve geleneklerimize uygun olmayan alkollü içeceklerin alındığı, öğrencilerin uygunsuz davranışlar sergilediği mezuniyet programlarının tertip edilmesidir. Bu tip programlara da kanun ve yönetmelikler izin vermemektedir. Böyle bir programı özellikle de okul idarelerinin tertip etmesi kesinlikle doğru değildir.

Okulların kapanmasına az bir süre kaldı. Fakat daha okullar kapanmadı ve ortaokul öğrencilerinin önünde liselere geçiş için SBS, lise öğrencilerimizin önünde de yüksek öğrenime geçiş için LYS sınavı dimdik durmaktadır. Bu kritik dönemde bazı öğrencilerin morallerini düzeltelim derken, geneli temsil eden çoğunluk öğrenci ve velilerin morallerini mezuniyet balosu gibi etkinliklerle bozmaya kimsenin hakkı yoktur. Tabi okullar kapandıktan sonra isteyen öğrenci ve velilerin istedikleri ortamda hiçbir zorlama olmadan mezuniyet balosu tertip etmelerinin önünde de hiçbir engel yoktur. İsteyen öğrenci ve veli kendi rızası ile bu mezuniyet balosuna katılabilir de katılmayabilir de. Bu paşa gönüllerinin bileceği bir iştir.

Burada çözüm Milli Eğitim Müdürlüklerindedir. Milli Eğitim Müdürlükleri okulların kapanmasına az bir süre kaldığı şu günlerde, meydana gelen bu soruna bir çözüm getirmelidir. Yoksa Nasrettin Hoca misali iş işten geçtikten sonra akıl veren çok olur. Özellikle lise son sınıflara ve ortaokul son sınıflara yönelik düzenlenecek mezuniyet programlarının çerçevesi çizilmeli, bu çerçeve program okul müdürlüklerine bir yazı ile bildirilmelidir. Okul idareleri de isterlerse bu program çerçevesi dahilinde yıl sonu mezuniyet programları tertip etmelidir.

 Hiçbir okul idaresinin keyfi kararlar alarak öğrenci ve velileri mezuniyet balosuna çağırma, onları bu programlara mecburi katılıma davet etme gibi bir lüksleri yoktur. Milli Eğitim Müdürlükleri bu konuda üzerine düşeni yapmalı öğrenci ve velileri rahatlatmalıdır. (10.05.2013)