İş kazasına uğrayan ne yapmalı?

Gün geçmiyor, her ay neredeyse, her hafta ölümlü ya da yaralanmalı iş kazası haberlerine şahit oluyoruz...

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu artık tam anlamı ile yeni yılda yürürlüğe girecektir.

Geçtiğimiz günlerde Samsun’un Tekkeköy ilçesinde kurulu olan bakır işletmesinde, amonyak tankı kapağının işçilerin üzerine çökmesi; 5 kişinin ölmesi ve 15 kişinin yaralanması ile sonuçlanmıştır. Hak sahiplerine bu iş kazası karşısında 5510 sayılı Kanunda yazılı hükümler çerçevesinde yardımlar yapılacaktır...

İş kazasına uğrayan sigortalılara;

a- Sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneğinin verilmesi, b- Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması, c- İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması, ç- Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi, d- İş kazası sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi, olarak sıralanmıştır...

Ölen Sigortalılar için 5510 sayılı Kanununa göre Hak Sahiplerine Ölüm Aylığı da bağlanır. Bunun için de 5 yıllık sigortalılık süresi borçlanma hariç 900 gün yeterli olmaktadır.
Ölen sigortalının Hak sahipleri; hak edişlerine göre hem ölüm geliri hem de ölüm aylığı alabilecektir. Fazla olanın tamamı, az olanın yarısı ödenecektir.

İşverenlerin iş kazalarını önleme adına önleyici yatırımlar yapması durumunda iş kazaları en aza inecektir. Çalışma hayatımıza bakarsak son 10 yıl içinde 10 binin üzerinde İş Kazası meydana gelmiştir. Ülkemizde ÇSGB yaptığı araştırmalarda gün de 150’nin üzerinde irili ufaklı iş kazaları oluyor. Bunun sonucunda 3 işçi ölüyor, 5 işçisi yaralanıyor. İş kazalarında sektör olarak inşaat, metal, maden ve taşımacılık sektörleri lider konumdadır.
İş kazalarında ihmal ya da kusurlar incelendiğinde işverenler/işçilere göre bilirkişilerce değerlendiriliyor. ÇSGB bu konularda ihmal ve kusuru olan işverenlere İPC kesiyor. Bu ise ölenleri geri getirmez.

SGK’nun bu konuda sert yaptırımları vardır...

İş kazası işverenin kastı, iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK tarafından sigortalıya veya hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, SGK tarafından işverene ödettirilir.

KAÇINILMAZLIK İLKESİ

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınacaktır. Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm tedbirlere rağmen iş kazası meydana gelmesi durumudur. İşveren alınması gerekli herhangi bir tedbiri almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemeyecektir. İş kazası, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilecektir.

Buna göre, sigortalıların geçirdikleri iş kazasının üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana geldiğinin SGK tarafından tespit edilmesi halinde, sigortalılara veya hak sahiplerine ödenmiş ya da ileride ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği tutarının tamamının, üçüncü kişilerin kusurlu oldukları miktarlarla sınırlı olmak üzere, SGK tarafından üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara ödettirilmesi gerekir.

O halde ölümlü ya da yaralanmalı iş kazalarını önlemek için 2013 yılında 6331 sayılı Kanun ile işvereniyle işçisiyle ortak hareket edilerek, en az kazalı günlere kavuşacaklarını umut ediyorum.
Bu yazının hazırlanmasında emeği geçen SG Uzmanı Vedat İlki Bey’e çok teşekkür ediyoruz.

Yazarın tüm yazıları Türkiye Gazetesin'den izin alınarak yayınlanmaktadır.