İş güvenliğinde ağır cezalara dikkat!

Kayseri’den okurumuz Abdullah ESENGİL soruyor: “Bünyamin bey, yirmi kişinin çalıştığı bir deri boyama atölyemiz var. OSGB’lerden hizmet almamanın cezası yeni yılda artmış diyorlar, doğru mudur? Teftişler olacak mı, ne yapmamız lazım, ceza almak istemiyoruz; bizi aydınlatır mısınız?”

 

Sayın okurumuz, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu 2012 yılında yayımlandı. Kanun çeşitli işyerleri açısından peyderpey yürürlüğe giriyor.

Bu yılbaşı itibariyle ülkemizdeki işyerlerinin büyük çoğunluğu yönünden Kanun’un önemli hükümleri uygulanmaya başlandı.

Zira Kanun’un, iş sağlığı ve güvenliğine dair 6 ve 7 nci maddeleri, 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 01.01.2014 tarihinde yürürlüğe girdi.

Bu hükümlerin kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için ise 01.07.2016 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanmış bulunuyor.

Peki, artık hangi cezalar uygulanıyor, bu cezalar ne kadar, ayrıntılı olarak açıklayalım.

 

Cezalar Artık Başladı, Aman Dikkat!

Kanunun iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin 50’den az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için yürürlüğe girmesi artık bu işyerlerine idari para cezaları uygulanabileceği anlamını taşıyor.

İş Müfettişleri işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği yönünden yapacağı denetimlerde artık ceza kesebilecek.

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlık iş müfettişlerince yapılıyor.

Müfettişler yapacakları teftiş ve incelemelerde, 4857 sayılı Kanunun 92, 93, 96, 97 ve 107 nci maddelerindeki yetkileri de kullanıyorlar.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri yönünden iş müfettişleri görevli olsa da SGK Müfettişleri/ Denetmenlerinin ve diğer kamu idarelerinin müfettişlerinin de işyerlerinde yapacağı denetimlerde 6331 sayılı Kanun yönünden tespitlerde bulunması halinde idari para cezası çıkacağını belirtmek gerekiyor.

Yani çalışma hayatını denetleyen kim işyerinize gelirse gelsin, iş sağlığı ve güvenliği yönünden eksiklikleriniz başınıza dert olabilir.

 

İdari Para Cezaları Çalışma ve İş Kurumu’ndan

Hangi kamu kuruluşunun denetim elemanı tespit yaparsa yapsın, iş sağlığı ve güvenliğine aykırı fiiller dolayısıyla idari para cezaları işyerinin bağlı bulunduğu yerin Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürünce verilmekte.

İdari para cezası verilirken mutlaka gerekçesi de belirtiliyor.

6331 sayılı Kanunca verilecek idari para cezalarında genel hükümler uyarınca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanmakta.

Verilen idari para cezaları size tebliği ile tahakkuk ediyor.

İdari para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren otuz (30) gün içerisinde ödenmek zorunda. Süresinde ödenmeyen idari para cezaları için yasal faizi işler ve ceza tutarının icra ile tahsili yoluna gidiliyor.

Öte yandan, idari para cezalarına karşı itiraz ve yargı yolu açık.

 

Cezalar Çok Ağır

Peki, iş sağlığı ve güvenliği uyarınca cezalar ne kadar?

Başka bir deyişle iş sağlığı ve güvenliğini ihmal eden işverenlere ne kadar ağır yaptırımlar uygulanıyor?

Bu sorunun cevabı ilk elde şu: Oldukça yüksek cezalar ve ağır yaptırımlar var.

İş sağlığı ve güvenliği tarihi nitelikte ve devrimci bir dönüşümü başlatmış olduğundan ötürü bu yasanın gereklerini yerine getirmeyen işverenlere ağır cezalar getirilmiş bulunuyor.

Birçok ceza her ay ve çalışan başına uygulanıyor.

Yani kaç ay üzerinden geçmiş ise ceza o kadar katlanıyor.

Üstelik idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında arttırılmakta. Bu nedenle 2014 yılının 1 Ocağından itibaren uygulanacak cezalar da yeniden değerleme oranı olan %3,93 oranında arttı.

 

Risk Değerlendirmesi Yapmayan Yanıyor

Gelelim hangi cezaların olduğuna ve 2014 yılında ne kadar ceza uygulanacağına.

İlk ve en önemli ceza risk değerlendirmesini yapmayana. Bir çalışanın, hatta tek bir çırağın bulunduğu işyerlerinin dahi risk değerlendirmesi yapması kanun gereği zorunlu.

Buna göre risk değerlendirmesini yaptırmayan işverene müfettişin daha ilk adımda 2013 yılı için 3234 TL idari para cezası kesmesi söz konusu.

Bu yetmiyor; bir de her ay ayrıca 2013 yılı için her ay 4851 TL ceza uygulanır. Aykırılığın devam ettiği her ay için 4851 TL ceza uygulanmaktadır.

Bu cezalar yeni yıldan itibaren yeniden değerleme oranı kadar artacak.

Risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaları yapmamak ise 1617 TL idari para cezasını gerektiriyor.

OSGB’den Hizmet Almamanın Cezası Var

İşyerlerinde ya işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve sağlık personeli gibi çalışanları tam zamanlı istihdam etmek gerek ya da Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB)’lerden hizmet almak gerekiyor.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerine göre şu cezalar en çok uygulanan idari para cezaları şöyle:

-          İş güvenliği uzmanı çalıştırmayana 2014 yılı için her ay 5601 Lira ceza.

-          İşyeri hekimi çalıştırmayana 2014 yılı için her ay 5601 Lira ceza.

-          Sağlık personeli çalıştırmayana 2014 yılı için her ay 2800 Lira ceza.

-          İş sağlığı ve güvenliği için görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı OSGB’lerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç-gereç-mekân sağlamamak 2014 yılı için 1680 Lira ceza.

-          İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı yada OSGB tarafından mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirlerini yerine getirmemek 2014 yılı için 1120 Lira ceza.

-          İşyeri sağlık ve güvenlik birimi kurmamak 2014 yılı için 1680 Lira ceza.

Bu cezalar en çok uygulananlar. Şunu belirtmek gerek ki, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince daha pek çok ağır ceza uygulanmakta.

 

Geleceğinizi Riske Atmayın

İş sağlığı ve güvenliği gereğince yalnızca işletmenize ağır cezalar gelmiyor.

Bunun bir de işyerinizin kapatılmasına ve üretiminizin durdurulmasına kadar giden yaptırımları var.

İşyerinde bir iş kazası veya meslek hastalığı ortaya çıktığında ise eski parayla trilyonlara varan rücu ve tazminat davaları ile karşılaşmak mümkün.

Görüldüğü üzere, iş sağlığı ve güvenliğine dikkat etmemek, yasal yükümlülükleri yerine getirmemek işyerinizin geleceğini tehlikeye atmanız demek.

Siz siz olun, iş sağlığını ve güvenliğini ihmal etmeyin. Zira, sağlık ve güvenlik şakaya gelmez…

 

---

 

Kıssadan Hisse

“Doğru olsam ok gibi, yabana atarlar beni

Eğri olsam yay gibi, elde tutarlar beni

Ne doğruyu aç gördüm, ne eğriyi tok

Eğri yay elde kalır, menzil alır doğru ok.”

— Mevlana

 

---

 

Sorularınız için:

 

Yazarın tüm yazıları: