İş kaybı tazminatı nasıl alınır?

Özelleştirme uygulamaları devletin küçülmesi ve temel hizmetler dışındaki alanlardan çekilmesini öngören yaklaşım doğrultusunda ülkemizde de sürdürülüyor. Özelleştirme uygulamaları sonucunda işsiz kalan sigortalıların geçiş sürecini düzenlemek üzere mevzuatımız çeşitli uygulamalar getirmiştir. Bunlardan en önemlisi iş kaybı tazminatıdır.

İş kaybı tazminatı zaman zaman okuyucularımızdan gelen sorulardan biri. Bugünkü yazımızı bu konuya ayırdık.

İş Kaybı Tazminatı Nedir?

İş kaybı tazminatı özelleştirme uygulamaları kapsamına alınan kuruluşlarda (iştirakler hariç) bir hizmet akdine dayalı olarak ücret karşılığı çalışırken, bu kuruluşların özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen veya tamamen durdurulması, süreli veya süresiz kapatılması veya tasfiye edilmeleri nedeniyle, işsiz kalan, başka bir deyişle hizmet akitleri, tabi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona erenlere kanunun tanıdığı bir haktır.

Bu uygulama ile amaçlanan işsiz kalan sigortalıların belirli bir süre gelirinin sabit kalmasını ve sosyal güvenliğin devamlılığını sağlamaktır. Bu geçiş sürecinde sigortalıların gelirlerinin garantide olması ve kolayca iş bulabilmeleri amaçlanmıştır.

İş Kaybı Tazminatı Kimleri Kapsar?

İş kaybı tazminatına Özelleştirme Uygulamalarının Düzenlenmesine ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun gereğince yapılan özelleştirmeler nedeniyle işini kaybedenleri kapsar. Özelleştirme kapsamında işini yitiren ve işsiz konuma gelen sigortalılar iş kaybı tazminatı alabilmektedir.

Türkiye İş Kurumu; iş kaybı tazminatının ödenmesi ve sağlanacak diğer hizmetlere ilişkin işlemlerin yürütülmesinden, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ise kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin her türlü işlemin yerine getirilmesi ile bunların özelleştirilmelerine hazırlık amacıyla yönlendirilmesini, faaliyetlerinin takip ve koordinasyonunu yürütülmesinden sorumludur.

Faydalanma Şartları ve Süresi

Özelleştirme nedeniyle işine son verilenlerin iş kaybı tazminatına hak kazanabilmeleri için, hizmet akitlerinin sona erdiği tarihten itibaren en geç 30 gün içinde en yakın Türkiye İş Kurumu birimine başvurmaları gerekmektedir.

Özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda çalışırken hizmet akitleri sona erenlerden, hizmet akdi kesintisiz en az;

    550 gün devam edenlere 90 gün,

    1100 gün devam edenlere 120 gün,

    1650 gün devam edenlere 180 gün,

    2200 gün devam edenlere 240 gün,

iş kaybı tazminatı ödenmektedir.

Başkaca Hangi Hizmetler Sunulur?

İş kaybı tazminatı kapsamına giren çalışanlara hakettikleri süre ile orantılı olarak iş kaybı tazminatı ödenmesi yanında iş bulma ve sosyal güvenlik hizmetleri anlamında da başkaca hizmetler sunulmuştur. İş kaybı tazminatı ödenmesi yanında sunulan hizmetler;

    Yeni bir iş bulma,

    Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi verilmesi,

    Sosyal güvenlik kuruluşları kesintilerinin hak sahipleri adına ilgili kurumlara yatırılmasıdır.

İş Kaybı Tazminatı Ne Kadardır?

İş kaybı tazminatı, hizmet akdinin feshedildiği tarihteki günlük net asgari ücretin iki katıdır. Buradaki tutarın brüt değil net asgari ücret olduğunun altını çizelim.

Özürlü personele geçiş dönemine özgü özel bir pozitif ayrımcılık uygulanmıştır. Buna göre özürlü personele (ilgili kanunların öngördüğü 1., 2. ve 3. derece), günlük net asgari ücretin dört katı iş kaybı tazminatı olarak ödenir.

---

Kıssadan Hisse

“Yaşlanmak bir daga tırmanmaya benzer. Çıktıkça yorgunluğunuz artar, nefesiniz daralır, ama görüş açınız genişler.”

— Ingmar Bergman

Sorularınız için:

Emeklilik tarihini hesaplatmak isteyen okurlarımızın T.C. kimlik numarası, SSK sigorta sicil numarası, Bağ-Kur numarası, ay-gün-yıl olarak doğum tarihi, askerlik yaptığı ve terhis olduğu tarihleri, askerlik süresini, er olarak yada yedek subay olarak yaptığını, ilk işe giriş tarihi (ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlanılan tarih), hizmet dökümü, doğum borçlanması için çocukların doğum tarihlerini, özürlü ise özürlülük rapor oranını, vergi indirimi yazısı alıp almadığı bilgilerinin tümünü eksiksiz göndermeleri gerekmektedir. Tarihlerin ay, yıl ve gün şeklinde gönderilmesi gerekir.

Yazarın tüm yazıları için: